Pamiętaj! Postawienie diagnozy i określenie sposobu leczenia należy do lekarza. Wiele lat nauki i praktyki lekarskiej sprawia, że potrafi on rozpoznać choroby być może różniące się nieistotnymi dla nas szczegółami. Zna również możliwe interakcje stosowanych leków. Nie rezygnuj więc ze specjalistycznych konsultacji.



Tymianek pospolity

(Thymus vulgaris L., rodz. Labiatae)


Jest to roślina dorastająca do 30, czasem 50 cm wysokości, o pokroju krzewiastym. Pędy ma mocno rozgałęzione, pokryte szarozielonymi, mocno pachnącymi listkami. Kwiaty ma białe lub blado różowe, niewielkie i zebrane w kwiatostany.

Obecnie tymianek uprawiany jest w całej Europie. Wywędrował również do Ameryki Północnej i północnej Afryki.

Jest rośliną miododajną.


Surowcem dostarczanym przez roślinę są kwitnące części pędów. Zbiera się je od czerwca do września, w słoneczne dni, gdy zawierają najwięcej olejków eterycznych. Ścina 10 cm nad ziemią i suszy w cieniu w temperaturze nie przekraczającej 35°C.

Skład chemiczny

Zawarty w tymianku olejek eteryczny składa się przede wszystkim z tymolu (do 45%) i karwakrolu (25-60%), w mniejszych ilościach występuje cineol, linalol i borneol. Poza bardzo intensywnym olejkiem tymianek zawiera również garbniki (do 10%), flawonoidy, kwasy trójterpenowe (kwas ursolowy i oleanolowy) i polifenolowe (kawowy, chlorogenowy), substancje gorzkie, saponiny i składniki mineralne (duża zawartość litu).

Działanie:

Tymianek pospolity
  • przeciwbakteryjne (nawet wobec lekoopornych paciorkowców),
  • wykrztuśne,
  • ułatwiające trawienie,
  • przeciwzapalne,
  • rozkurczowe,
  • przeciwrobacze.

Składniki fenolowe olejku eterycznego (tymol, karwakrol), odpowiedzialne są za właściwości przeciwbakteryjne. Garbniki wspomagają to działanie.

Tymol działa wykrztuśnie poprzez zwiększenie wydzielania śluzu w górnych drogach oddechowych, wzmaga ruch rzęsek nabłonka, działa rozkurczowo (mięśnie gładkie) i przeciwbólowo (poraża receptory bólowe). Zwalcza również robaki (np. tęgoryjcowi dwunastnicy).


Zastosowanie

Syrop z tymianku (skuteczniejszy niż napar) ma działanie wykrztuśne i przeciwkaszlowe. Można je podawać dzieciom w przypadku występowania uporczywego kaszlu, przy astmie i problemach z odksztuszaniem oraz w chorobach górnych dróg oddechowych.

Napar z tymianku może być stosowany w przypadkach wymienionych powyżej, jak również jako środek odkażający i przeciwzapalny, także w przypadkach trądziku, wyprysków i łojotoku. Płukanki wspomagają zwalczanie grzybów oraz bakterii ropotwórczych.

Zastosowanie tymianku w kuchni, głównie w potrawach tłustych i mięsnych, poprawia trawienie, głównie ułatwia trawienie tłuszczów. Związki gorzkie pobudzają wydzielanie soku żołądkowego i znoszą stany skurczowe przewodu pokarmowego.

Nacieranie mięśni dzieci wolniej rozwijających prowadzi do ich wzmocnienia, a podgrzane pędy, przykładane do stawów, pomagają w stanach reumatycznych i artretyzmie.

Kąpiel z dodatkiem naparu z tymianku lub macierzanki pomagają przy wyczerpaniu nerwowym. Ich stosowanie polecane jest dla nerwowych dzieciaczków. Pomagają również w gośćcu, infekcjach skóry, ranach i chorobach reumatycznych.

Olejek tymiankowy jest świetnym środkiem odkażającym powietrze. Stosowanie inhalacji w przypadku nieżytów gardła i krtani daje dość szybkie efekty.

UWAGA! Olejku tymiankowego nie wolno podawać dzieciom doustnie. Jego spożycie może wywołać uszkodzenie nerek i inne problemy.

Roztwory tymolu (1%) mogą być stosowane do płukania ran i po zabiegach stomatologicznych. Ważne, aby nie zostały spożyte. Działają ściągająco i łagodząco.


Formy podawania

Napar: łyżkę ziela zalać dwoma szklankami wrzątku. Po 15 minutach zaparzania pod przykryciem można podawać po łyżce kilka razy dziennie jako środek wykrztuśny lub płukanka do ust. 1

Odwar do użytku zewnętrznego: 100-120 g ziela tymianku w 5l wody gotować pod przykryciem 5 minut, odstawić na 10 minut i przecedzić (okłady, kompresy, kąpiele). 1

Syrop: zwilżone pędy i kwiaty tymianku ułożyć w słoiku. Warstwy tymianku przesypać cukrem. Słoik zostawić na 14 dni w słonecznym miejscu. Powstały syrop należy przecedzić, a pozostałe fragmenty roślin przemyć przegotowaną wodą, którą później należy dodać do syropu. Syrop odparowuje się, ale w taki sposób, aby go nie zagotować. 2


Mieszanki

Mieszanki tymianku z roślinami działającymi przeciwbakteryjnie, przykładowo z szałwią, lub działającymi przeciwzapalnie, jak rumianek, pomagają w problemach z trądzikiem czy łojotokiem.

Mieszanka tymianku z babką lancetowatą w postaci herbatki pomaga w schorzeniach górnych dróg oddechowych. Herbatkę najlepiej podawać łykami, świeżą i na tyle gorącą, na ile to możliwe, aby nie poparzyć dziecka.


Bibliografia

1 [1: 41-42]
2 [7: 56]

Tagi:


Zostaw odpowiedź

Musisz się zalogować aby móc komentować.